بیگدلی: ترامپ منطقه را بدون دستاورد ترک نمیکند | تنها راه ایران مذاکره مستقیم با واشنگتن است
رویداد۲۴| در سایه تشدید تنشها میان ایران و آمریکا و افزایش حضور نظامی ایالات متحده در منطقه، علی بیگدلی، کارشناس مسائل بینالملل، تأکید میکند که رویکرد واشنگتن در قبال ایران تغییر کرده و دیگر صرفاً معطوف به برنامه هستهای نیست.
به گفته بیگدلی، «مذاکره سال ۲۰۱۵ و در دوره باراک اوباما، تمرکز اصلی بر مسئله هستهای بود و با یک انعطافپذیری قابل قبول، سطح غنیسازی ۳.۶۷ درصدی برای ایران پذیرفته شد. اما ترامپ از سال ۲۰۱۸ این قرارداد را نقض و عملاً آن را پاره کرد و نشان داد که مشکل آمریکا با ایران فقط به مسائل هستهای محدود نمیشود.»
او با اشاره به بازگشت ترامپ به قدرت توضیح میدهد که سطح انتظارات آمریکا بهمراتب بالاتر رفته و اکنون، علاوه بر توقف فعالیتهای هستهای، «کنترل برنامه موشکی با برد ۴۵۰ کیلومتر و همچنین دست برداشتن ایران از کمک به گروههای متحد منطقهای» نیز در دستور کار واشنگتن قرار دارد؛ مطالباتی که به گفته او، پاسخ دادن کامل به آنها برای ایران بسیار دشوار است و میتواند هزینههای داخلی و مشروعیتی به همراه داشته باشد.
بیگدلی با تأکید بر اینکه ترامپ تمایلی به آغاز یک جنگ تمامعیار ندارد، میگوید غرب و کشورهای منطقه نیز خواهان ورود خاورمیانه به یک دوره جدید تنش نیستند، اما در عین حال هشدار میدهد: «با توجه به حجم بالای تسلیحاتی که آمریکا به منطقه آورده، بسیار بعید است که ترامپ بدون دستاورد از منطقه خارج شود.»
این کارشناس مسائل بینالملل معتقد است سیاست متناقض ترامپ، که همزمان از حمله نظامی و کاهش تنش سخن میگوید، ایران را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده و از سوی دیگر، تهران نیز تاکنون نتوانسته یک استراتژی منسجم و فعال در برابر این شرایط اتخاذ کند. به گفته او، ادامه این وضعیت میتواند هزینههای امنیتی و اقتصادی بیشتری برای کشور به همراه داشته باشد.
بیگدلی با اشاره به بحث احتمال وقوع جنگ میگوید: «هیچکس بهطور قطع نمیداند که جنگی رخ خواهد داد یا نه.» او یادآور میشود حتی در داخل آمریکا نیز درباره این موضوع اجماع وجود ندارد و خود ترامپ هم تصویر روشنی از آینده ندارد. با این حال، به باور او، انباشت تسلیحات و آرایش نظامی آمریکا پیام روشنی دارد: واشنگتن به دنبال امتیاز مشخص است.
او در ادامه، مذاکره مستقیم ایران و آمریکا را تنها مسیر ممکن برای کاهش فشارها میداند و تصریح میکند: «اگر بخواهیم با همان استراتژیهای قبلی وارد گفتوگو با آمریکا شویم، قطعاً با شکست مواجه خواهیم شد.» به گفته بیگدلی، عبور از سیاستهای گذشته و حرکت به سمت یک دیپلماسی منعطف، ضرورتی اجتنابناپذیر است؛ بهویژه در شرایطی که نشستهای پیشروی آژانس بینالمللی انرژی اتمی میتواند زمینهساز صدور قطعنامههای سختگیرانهتر علیه ایران شود.
این استاد دانشگاه همچنین موضوع تغییر رژیم را از دستور کار آمریکا خارج میداند و تأکید میکند که واشنگتن به دنبال تغییر نظام در ایران نیست، بلکه همهچیز به نحوه مواجهه تهران با مطالبات آمریکا و میزان انعطافپذیری در سیاست خارجی بستگی دارد.
در بخش دیگری از این گفتوگو، بیگدلی به نقش میانجیها اشاره میکند و میگوید هرچند ترکیه به دلایلی مانند نگرانی از موج مهاجرت ایرانیان و افزایش نقش منطقهای، تلاش دارد میان تهران و واشنگتن میانجیگری کند، اما اثرگذاری آن محدود است. به باور او، «نفوذ روسیه بر ایران بسیار بیشتر از نفوذ ترکیه است» و مسکو میتواند با مدیریت بحران و کاهش سطح انتظارات طرفین، نقش مؤثرتری در مسیر توافق ایفا کند.
بیگدلی در نهایت تأکید میکند که پرسش اصلی همچنان پابرجاست: چگونه میتوان انتظار داشت آمریکا با این سطح از حضور نظامی، بدون کسب هیچ دستاوردی از منطقه عقبنشینی کند؟
